مراحل حمله، حملات مبتنی بر انسان و حملات مبتنی بر کامپیوتر
یک حمله مهندسی اجتماعی موفق معمولاً به صورت تصادفی انجام نمیشود، بلکه مهاجم از یک چارچوب مشخص و مرحلهبهمرحله پیش میرود تا به هدف خود برسد:
مهندسی اجتماعی یکی از خطرناکترین حملات است، زیرا:
حملات مهندسی اجتماعی به سه دسته اصلی تقسیم میشوند:
این حملات بر تعامل مستقیم یا غیرمستقیم انسانی تکیه دارند.
به حالتی گفته میشود که مهاجم وانمود میکند شخصی، قانونی یا دارای مجوز است. انواع آن شامل:
گوش دادن یا خواندن غیرمجاز مکالمات و پیامهای افراد بدون اطلاع آنها.
نشستن در کافهای نزدیک به یک کارمند و شنیدن صحبتهای تلفنی او در مورد رمز عبور سرور.
در این نوع حمله، مهاجم با مشاهده مستقیم (نگاه از روی شانه فرد) یا با ابزارهایی مثل دوربین دوچشمی، اطلاعات حساس را به دست میآورد. این تکنیک در محیطهای شلوغ (مانند کافینت، فرودگاه و مترو) بسیار رایج است.
در این روش، مهاجم به دنبال اطلاعات ارزشمند در سطلهای زباله یا مکانهای دورریختنی است. ممکن است شامل اطلاعات تماس، اطلاعات مالی، اطلاعات عملیاتی، یا یادداشتهای چسبدار روی میز کارکنان باشد.
وقتی یک فرد مجاز، عمداً یا سهواً اجازه میدهد یک فرد غیرمجاز همراه او از یک نقطه امنیتی عبور کند.
شخصی میگوید: "کارت شناساییام را جا گذاشتم، لطفاً در را برایم باز کنید." و شما با اعتماد به او، در را باز میکنید.
مهاجم با ارائه کارت شناسایی جعلی یا بدون اطلاع فرد مجاز، بلافاصله پشت سر او از یک درب امنیتی عبور میکند. تفاوت آن با Piggybacking این است که در Tailgating، فرد مجاز از حضور مهاجم پشت سرش بیخبر است.
در این حملات، مهاجم از طریق ابزارهای کامپیوتری (مانند صفحات وب، ایمیل و پیامرسانها) کاربر را فریب میدهد.
این پنجرهها کاربر را فریب میدهند تا روی یک لینک کلیک کند و او را به صفحات جعلی هدایت میکنند. صفحات ممکن است:
پیامی که به گیرنده دربارهٔ تهدیدی جعلی مانند ویروس کامپیوتری غیرواقعی هشدار میدهد. ویژگیهای این مدل:
هرزنامهها پیامهایی هستند که ناخواسته، بیربط و بدون درخواست ارسال میشوند. روشهای این مدل شامل:
نوعی بدافزار است که کاربر را با ترساندن یا هشدارهای جعلی، وادار به انجام کاری خاص میکند. ویژگیهای این مدل:
مهاجم از طریق پیامرسانهای آنلاین با قربانی گفتگو میکند تا اطلاعات حساس را به دست آورد. اطلاعات مورد نظر شامل: تاریخ تولد، نام و نام خانوادگی و سایر دادههای شخصی که میتواند برای نفوذ به حسابها استفاده شود.
شخصی در تلگرام خود را دوست شما معرفی میکند و میگوید: "من گوشیام عوض شده، کد تایید تلگرام که برایت آمد را برای من میفرستی؟" (در واقع مهاجم میخواهد اکانت شما را هک کند).
گزینه صحیح هر سوال را انتخاب کنید. پاسخنامه تشریحی در انتهای صفحه قرار دارد.
توضیح: طبق مراحل استاندارد، مهاجم ابتدا تحقیق (Research) میکند، سپس هدف مناسب را انتخاب میکند (Selecting Target)، با تکنیکهای روانشناسی اعتماد قربانی را جلب میکند (Gaining Trust) و در نهایت حمله اصلی را انجام میدهد (Attack).
توضیح: در Piggybacking، فرد مجاز عمداً یا سهواً به فرد غیرمجاز اجازه عبور میدهد (مثلاً در را باز نگه میدارد). اما در Tailgating، مهاجم بدون اطلاع و اجازه فرد مجاز، دقیقاً پشت سر او وارد میشود.
توضیح: Dumpster Diving (زبالهگردی) به جستجو در زبالههای سازمان یا افراد برای یافتن اطلاعات حساس مانند یادداشتهای پسورد، اطلاعات تماس یا اسناد دورریختهشده گفته میشود.
توضیح: حملات Computer Base از طریق ابزارهای کامپیوتری انجام میشوند. Scareware یک نرمافزار یا پاپآپ جعلی است که با ایجاد ترس از ویروسی شدن سیستم، کاربر را به دانلود بدافزار وادار میکند. سایر گزینهها از حملات Human Base (مبتنی بر انسان) هستند.
توضیح: Shoulder Surfing (نگاه از روی شانه) شامل مشاهده مستقیم یا با ابزارهایی مانند دوربین دوچشمی است تا اطلاعات حساسی مانند رمز عبور یا پین کارت بانکی را از فاصله دور یا نزدیک ببینید.
توضیح: برخلاف حملات شبکهای که با فایروال یا آنتیویروس قابل مدیریت هستند، مهندسی اجتماعی از ضعفهای انسانی (اعتماد، ترس، کنجکاوی) سوءاستفاده میکند. بنابراین هیچ "پچ" یا ابزار فنی نمیتواند به طور کامل جلوی آن را بگیرد و بهترین راه، آموزش و آگاهی کارکنان است.