🛡️ فصل ۸ - قسمت ۳: MAC Spoofing، DNS Poisoning و شناسایی Sniffing

جعل MAC، انواع مسمومیت DNS، ابزار Wireshark و روش‌های شناسایی شنود

۱. جعل MAC (MAC Spoofing/Duplication)

حمله MAC Duplicating (تکثیر MAC) توسط شنود شبکه برای به دست آوردن آدرس‌های MAC کلاینت‌های فعال که در یک سوییچ با هم ارتباط دارند، شروع می‌شود.

یک کاربر غیرمجاز می‌تواند توسط شنود ترافیک در روی شبکه، ارتباط را قطع کرده و با استفاده از آدرس MAC، کاربر اصلی اطلاعاتی را که به وی ارسال می‌شود، دریافت کند.

ابزارها و روش‌های تغییر MAC

💻 دفاع در برابر MAC Spoofing

برای جلوگیری از این حمله باید Dynamic ARP Inspection (DAI)، DHCP Snooping Binding و IP Source Guard را در سوییچ فعال کنید تا سوییچ اجازه ندهد یک پورت با MACهای متوالی یا جعلی ارتباط برقرار کند.

۲. مسمومیت DNS (DNS Poisoning)

DNS Poisoning تکنیکی است که در آن DNS Server گمراه می‌شود و گمان می‌کند اطلاعاتی که دریافت کرده سالم است؛ ولی این طور نیست.

💡 مثال ساده:

تصور کنید برای رفتن به بانک، از یک تاکسی استفاده می‌کنید. راننده (DNS Server) به جای اینکه شما را به بانک اصلی ببرد، شما را به یک ساختمان جعلی می‌برد که ظاهر آن دقیقاً شبیه بانک است. شما وارد می‌شوید و اطلاعات کارت بانکی خود را به آن‌ها می‌دهید. این همان مسمومیت DNS است.

۳. انواع حملات DNS Poisoning

Intranet DNS Spoofing (داخلی) برای اجرای این تکنیک، شما باید به یک شبکهٔ محلی متصل باشید و امکان شنود بسته‌ها را داشته باشید. در این حالت، مهاجم با استفاده از ARP Poisoning در روتر، درخواست‌های DNS را به سمت سیستم خود هدایت می‌کند.
Internet DNS Spoofing (اینترنتی) در این نوع حمله، نفوذگر با استفاده از یک تروجان، سیستم قربانی را آلوده کرده و آدرس DNS IP آن را با DNS IP خودش تعویض می‌کند. حالا تمام درخواست‌های اینترنتی قربانی از سیستم مهاجم عبور می‌کند.
Proxy Server DNS Spoofing نفوذگر با ارسال یک تروجان به سیستم قربانی، تنظیمات سرور پروکسی او را در اینترنت اکسپلورر (یا هر مرورگری) با IP خودش تعویض می‌کند. بنابراین تمام درخواست‌های وب قربانی به سمت سیستم مهاجم می‌رود.
DNS Cache Poisoning اشاره دارد به اضافه کردن یک رکورد جعلی داخل DNS Resolver Cache (کش سرور DNS). به طوری که یک درخواست DNS به سمت سایت مخرب هدایت می‌شود. مهاجم با ارسال یک پاسخ جعلی قبل از پاسخ سرور اصلی، کش سرور DNS داخلی را مسموم می‌کند.

۴. ابزارها و دفاع در برابر DNS Poisoning

ابزارهای حمله DNS Poisoning

ابزار DerpNSpoof یک ابزار مسمومیت DNS است که به جعل بسته درخواست DNS برای یک IP خاص یا گروهی از میزبان‌ها در شبکه کمک می‌کند. ابزارهای دیگر شامل:

DNS Spoof (گیت‌هاب)، DNS-poison (گیت‌هاب)، Ettercap، Evilgrade، TORNADO.

اقدامات متقابل (Countermeasures)

۵. مُد بی‌قاعده (Promiscuous Mode)

به صورت پیش‌فرض، کارت شبکه (NIC) یک کامپیوتر فقط بسته‌های داده‌ای را می‌پذیرد که آدرس MAC مقصد آن‌ها، آدرس MAC خودش باشد. اما زمانی که می‌خواهیم شبکه را شنود (Sniff) کنیم، باید کارت شبکه را در حالت Promiscuous Mode (حالت بی‌قاعده/شنودگر) قرار دهیم.

💻 توضیح فنی Promiscuous Mode:

در این حالت، کارت شبکه تمام بسته‌های داده‌ای را که از کابل شبکه عبور می‌کنند (حتی آن‌هایی که برای سیستم‌های دیگر هستند) دریافت کرده و به سیستم‌عامل تحویل می‌دهد. Snifferها با فعال کردن این مد، می‌توانند تمام ترافیک شبکه را ضبط و تحلیل کنند.

در بخش شناسایی Sniffing (پایین‌تر)، خواهیم دید که چگونه می‌توان سیستم‌هایی که در این حالت هستند را شناسایی کرد.

۶. ابزار Wireshark و فیلترها

Wireshark یکی از ابزارهای بسیار مفید برای آنالیز بسته‌ها (Packet Analyzer) است. این ابزار پیش از این با نام Ethereal هم شناخته می‌شد. ویژگی‌های آن شامل رایگان و متن‌باز بودن، محیط گرافیکی، قابلیت نصب روی سیستم‌عامل‌های مختلف، Capture کردن ترافیک و پشتیبانی از بیش از ۵۰۰ پروتکل شبکه است.

⚠️ هشدار امنیتی

توجه داشته باشید که این ابزار را به‌روزرسانی کنید؛ زیرا آسیب‌پذیری‌های Buffer Overflow در برخی از نسخه‌های آن یافت شده است.

فیلترهای مهم Wireshark (بسیار مهم برای آزمون)

در Wireshark علاوه بر فیلتر کردن بر اساس آدرس، فیلتر کردن بر اساس پروتکل هم امکان‌پذیر است (کافیست نام پروتکل مثل http, dns, icmp را وارد کنید).

فیلتر (Filter) توضیح عملکرد
ip.addr == 10.0.0.1 فیلتر بر اساس آدرس IP خاص
ip.src == 10.0.0.1 فیلتر بر اساس آدرس IP مبدأ خاص
ip.dst == 10.0.0.1 فیلتر بر اساس آدرس IP مقصد خاص
tcp.port == 80 فیلتر بر اساس پورت TCP خاص (مثلاً ۸۰)
tcp.srcport == 80 فیلتر بر اساس پورت مبدأ خاص
tcp.dstport == 80 فیلتر بر اساس پورت مقصد خاص
http.request.method == GET فیلتر برای لیست کردن درخواست‌های GET در HTTP
http.request.method == POST فیلتر برای لیست کردن درخواست‌های POST در HTTP
ip.dst == 10.0.0.1 and tcp.dstport == 80 استفاده از دستور and و or برای ترکیب فیلترها
tcp contains windowsupdate.com فیلتر بر اساس محتویات یک بسته (جستجوی رشته متنی)
eth.addr == 5d:55:b8:88:84:e5 فیلتر بر اساس آدرس فیزیکی MAC
arp.duplicate-address-detected شناسایی حمله ARP Poisoning (وقتی دو دستگاه یک IP دارند)
ip.src != 10.0.0.1 استفاده از عملگر منطقی != (نامساوی) برای حذف یک IP
tcp.srcport != 80 استفاده از عملگر نامساوی برای حذف یک پورت

۷. اقدامات متقابل و شناسایی Sniffing

اقدامات متقابل (Countermeasures)

نحوه شناسایی Sniffing (Sniffing Detection Techniques)

چگونه بفهمیم کسی در حال شنود شبکه است؟

1. بررسی دستگاه‌های در حالت Promiscuous شما باید بررسی کنید کدام ماشین‌ها در حالت Promiscuous Mode هستند (چون این حالت اجازه شنود همه بسته‌ها را می‌دهد).
2. اجرای IDS IDS را اجرا کنید و ببینید آیا آدرس MAC ماشینی تغییر کرده است (مثلاً MAC روتر). IDS می‌تواند مدیر را از فعالیت‌های مشکوک مطلع کند.
3. اجرای ابزارهای شبکه ابزارهایی مانند Capsa Portable Network Analyzer ترافیک را مانیتور کرده و بسته‌های عجیب را تشخیص می‌دهند. ابزارهای Nmap یا Promqry UI هم برای شناسایی Snifferها کاربرد دارند.
💻 تکنیک شناسایی Sniffer با Ping (مهم برای آزمون)

ابزار Nmap یا PromqryUI می‌توانند با دستور Nmap –script=sniffer-detect ip عمل کنند. تکنیک دستی این است:

ادمین یک پیام Ping با MAC آدرس اشتباه (مثلاً MAC مربوط به یک سیستم دیگر) برای ماشین مشکوک ارسال می‌کند. اگر ماشین مشکوک پاسخ داد، یعنی در حالت Promiscuous است (چون NIC معمولی بسته‌ای که MAC مقصدش او نیست را نادیده می‌گیرد، اما NIC در حالت Promiscuous آن را دریافت و پاسخ می‌دهد).

📝 آزمون چندگزینه‌ای (۶ سوال)

گزینه صحیح هر سوال را انتخاب کنید. پاسخنامه تشریحی در انتهای صفحه قرار دارد.

۱. برنامه SMAC در تست نفوذ چه کاری انجام می‌دهد؟
۲. در حمله DNS Cache Poisoning، مهاجم دقیقاً چه کاری انجام می‌دهد؟
۳. کدام فیلتر Wireshark تنها درخواست‌های GET را در پروتکل HTTP نمایش می‌دهد؟
۴. مُد Promiscuous Mode در کارت شبکه چه امکانی را فراهم می‌کند؟
۵. برای شناسایی یک سیستم که در حالت Promiscuous Mode قرار دارد، از کدام تکنیک Ping استفاده می‌شود؟
۶. کدام پروتکل به عنوان راهکاری برای جایگزینی HTTP و جلوگیری از Sniffing توصیه می‌شود؟

🔑 پاسخنامه تشریحی

۱. پاسخ صحیح: ب) آدرس MAC کارت شبکه ویندوز را تغییر می‌دهد (جعل MAC).

توضیح: برنامه SMAC (در کنار روش ویرایش رجیستری) یکی از ابزارهای ویندوزی است که برای MAC Spoofing (جعل آدرس فیزیکی کارت شبکه) استفاده می‌شود تا مهاجم بتواند هویت یک دستگاه مجاز را جعل کند.

۲. پاسخ صحیح: ب) یک رکورد جعلی به کش (Cache) سرور DNS اضافه می‌کند.

توضیح: در DNS Cache Poisoning، مهاجم پاسخ‌های جعلی به سرور DNS می‌فرستد تا سرور آن‌ها را در حافظه کش خود ذخیره کند. سپس وقتی کاربران به دنبال یک دامنه می‌گردند، سرور DNS آدرس IP جعلی (که به سایت مهاجم اشاره دارد) را به آن‌ها می‌دهد.

۳. پاسخ صحیح: ج) http.request.method == GET

توضیح: در فیلترهای Wireshark، برای مشاهده درخواست‌های GET از http.request.method == GET و برای درخواست‌های POST از http.request.method == POST استفاده می‌شود.

۴. پاسخ صحیح: ب) دریافت و خواندن تمام بسته‌های عبوری از شبکه، حتی اگر برای سیستم دیگر باشند

توضیح: در حالت عادی، کارت شبکه بسته‌هایی که MAC مقصدشان متعلق به خودش نیست را دور می‌ریزد. اما در Promiscuous Mode، کارت شبکه تمام بسته‌ها را می‌پذیرد و به سیستم‌عامل می‌دهد. این پیش‌نیاز اصلی برای کار کردن Snifferهاست.

۵. پاسخ صحیح: الف) ارسال Ping با MAC آدرس اشتباه؛ اگر سیستم پاسخ دهد، در حالت شنود است.

توضیح: ادمین یک بسته ICMP (Ping) با MAC مقصد اشتباه به سیستم مشکوک می‌فرستد. یک سیستم عادی این بسته را نادیده می‌گیرد (چون MAC او نیست). اما اگر سیستم در حالت Promiscuous باشد، بسته را دریافت کرده و پاسخ می‌دهد. این تکنیک در Nmap با اسکریپت sniffer-detect پیاده‌سازی شده است.

۶. پاسخ صحیح: ج) HTTPS

توضیح: یکی از بهترین راه‌های مقابله با Sniffing، استفاده از پروتکل‌های رمزنگاری‌شده است. به جای HTTP از HTTPS (پورت 443) و به جای FTP از SFTP استفاده کنید تا حتی اگر ترافیک شنود شود، محتوای آن برای مهاجم قابل خواندن نباشد.

بازگشت به فهرست