مفاهیم Sniffing، روشهای Passive و Active، آنالیزور سختافزاری و MAC Flooding
Sniff فرآیندی است که در آن به مانیتورینگ و ضبط کلیهٔ بستههای دادهای در شبکه پرداخته میشود. فرآیند Sniff معمولاً با ابزارهای مربوط به آن انجام میشود.
در واقع Sniff یک استراق سمع است که در سطح شبکههای کامپیوتری اتفاق میافتد. توجه داشته باشید که تعداد زیادی از پورتهای سوییچ شبکه باز هستند! هر فردی در یک محیط شبکهای یکسان میتواند با یک کابل، به شبکهٔ شما متصل شود.
تصور کنید در یک اتاق عمومی هستید و همه افراد با صدای بلند با تلفن صحبت میکنند. شما میتوانید یک گوشی بردارید و بدون اینکه کسی متوجه شود، به صحبتهای همه گوش دهید. در شبکه، Sniffer همان گوشی است که تمام بستههای دادهای (صحبتها) را روی شبکه ضبط میکند.
پروتکلهایی که اطلاعات آنها به صورت Clear Text (متن ساده و بدون رمزنگاری) منتقل میشود، در حملات Sniff آسیبپذیر خواهند بود.
هر پروتکلی که از کلمه S (Secure) در نام خود استفاده میکند (مانند HTTPS، SSH، SFTP)، معمولاً در برابر Sniff امن است. پروتکلهایی مثل Telnet، HTTP و FTP در برابر Sniff کاملاً آسیبپذیر هستند.
Sniffer به وسیلهٔ کارت شبکهٔ یک سیستم که در مُد بیقاعده «promiscuous mode» قرار دارد، تمامی اطلاعات ردو بدل شده روی شبکه را شنود میکند.
در حالت عادی، کارت شبکه (NIC) فقط بستههایی را دریافت میکند که آدرس MAC مقصد آنها، MAC کارت شبکه خودش باشد. اما در حالت Promiscuous Mode، کارت شبکه تمام ترافیکهای عبوری از شبکه را دریافت کرده و به سیستمعامل تحویل میدهد. به این حالت "مد بیقاعده" یا "شنودگر" میگویند.
در تصاویر، حملهای نشان داده شده که در آن مهاجم (Attacker) با استفاده از تکنیکهایی مانند ARP Poisoning یا MAC Flooding، سوییچ را مجبور میکند تا مانند یک هاب (Hub) عمل کند. سپس کارت شبکه خود را در حالت Promiscuous قرار داده و تمام بستههای عبوری را میبیند.
فرآیند Sniff به دو روش اصلی Passive و Active انجام میپذیرد:
دستگاهی است که دادههای عبوری از یک شبکه را تحلیل و بررسی میکند. این ابزار سیگنالهای شبکه را بدون ایجاد تغییر در آنها دریافت کرده و هدف آن نظارت بر ترافیک شبکه و شناسایی فعالیتهای مشکوک یا مخرب است. این دستگاه بستههای داده را رمزگشایی کرده و محتوای آنها را بر اساس قوانین از پیشتعیینشده تحلیل میکند.
یک پورت اختصاصی روی سوییچ است که برای اتصال آنالیزورهای شبکه (مانند Sniffer یا IDS) استفاده میشود. این پورت یک کپی از تمام ترافیک عبوری از سوییچ را به دستگاه متصل ارسال میکند.
اگر یک مهاجم بتواند به پورت SPAN متصل شود، میتواند به کل شبکه نفوذ کرده و تمام ترافیک را شنود کند!
هر سوییچ دارای یک جدول به نام CAM (Content Addressable Memory) است. جدول CAM اطلاعات مربوط به آدرسهای MAC را که به پورتهای فیزیکی سوییچ متصل هستند، در خود ذخیره میکند. این اطلاعات برای ارسال Unicast توسط سوییچ مورد استفاده قرار میگیرد.
ساختار جدول CAM شامل موارد زیر است:
| vlan | MAC Add | Type | Learn | Age | Ports |
|---|---|---|---|---|---|
| 255 | 00d3.ad34.123g | Dynamic | Yes | 0 | Gi5/2 |
| 5 | as23.df45.45t6 | Dynamic | Yes | 0 | Gi2/5 |
MAC Flooding شامل پر کردن جدول CAM سوییچ با آدرسهای MAC جعلی است. زمانی که جدول CAM در یک سوییچ پر شود (Overflow)، سوییچ رفتار خود را تغییر داده و مانند یک هاب عمل میکند.
در این حالت، سوییچ اطلاعات را به تمام پورتهای خود ارسال میکند (Broadcast). این کار سبب میشود که نفوذگر بتواند ترافیک شبکه را به راحتی Sniff کند. حتی باعث میشود که جدول CAM در سوییچهای متصل به آن هم پر شود.
ابزار macof یکی از ابزارهای مبتنی بر لینوکس است که بخشی از مجموعهٔ ابزار Dsniff به شمار میآید. این ابزار قادر است تا ۱۵۵,۰۰۰ آدرس MAC جعلی را در دقیقه ارسال کند و جدول CAM را سرریز کند.
برای مقابله با حملات سطح MAC (مانند MAC Flooding)، باید از قابلیت Port Security در سوییچهای سیسکو استفاده کرد. این قابلیت اجازه میدهد تا تعداد آدرسهای MAC مجاز روی هر پورت محدود شود.
دستورات پیکربندی Port Security در سوییچ Cisco:
switchport port-security
switchport port-security maximum 1 (1-3072)
switchport port-security violation restrict
switchport port-security aging time 2
switchport port-security aging type inactivity
snmp-server enable traps port-security trap-rate 5
با تنظیم maximum 1 فقط یک آدرس MAC به هر پورت اجازه اتصال دارد. اگر مهاجم سعی کند MACهای جعلی ارسال کند، سوییچ جلوی آن را گرفته و پورت را غیرفعال (Violation) میکند.
گزینه صحیح هر سوال را انتخاب کنید. پاسخنامه تشریحی در انتهای صفحه قرار دارد.
توضیح: طبق تعریف اسلایدها، Sniff فرآیند مانیتورینگ و ضبط کلیه بستههای دادهای در شبکه است (یک نوع استراق سمع در سطح شبکه).
توضیح: پروتکل Telnet اطلاعات را به صورت Clear Text (بدون رمزنگاری) منتقل میکند و در برابر Sniffing کاملاً آسیبپذیر است. در مقابل، HTTPS، SSH و SFTP همگی از رمزنگاری استفاده میکنند.
توضیح: برای اینکه کارت شبکه بتواند تمام ترافیک شبکه را دریافت کند (نه فقط بستههای مربوط به خودش)، باید در حالت Promiscuous Mode (مد بیقاعده) قرار گیرد. این حالت پایهای برای کار Snifferهاست.
توضیح: در Passive Sniffing از هاب استفاده میشود (که ترافیک را Broadcast میکند). اما در Active Sniffing که در شبکههای سوییچی انجام میشود، مهاجم باید با تزریق بسته (مثل ARP Poisoning یا MAC Flooding) ترافیک را به سمت خود بکشاند.
توضیح: با پر شدن جدول CAM توسط MACهای جعلی (MAC Flooding)، سوییچ دیگر نمیداند هر MAC روی کدام پورت است. بنابراین برای ارسال بسته، آن را به تمام پورتها (Broadcast) ارسال میکند؛ دقیقاً مثل رفتار یک هاب. این کار به مهاجم اجازه شنود (Sniffing) میدهد.
توضیح: قابلیت Port Security در سوییچهای سیسکو با تنظیم حداکثر تعداد MAC مجاز در هر پورت (مثلاً ۱ عدد)، اجازه نمیدهد که مهاجم هزاران MAC جعلی ارسال کرده و جدول CAM را پر کند. در صورت تخلف، پورت به حالت Violation رفته و بسته میشود.