تفاوت اسکن با اعتبارنامه و بدون اعتبارنامه + نصب در ویندوز و کالی لینوکس
در ارزیابی آسیبپذیری، یکی از مهمترین تصمیمها این است که آیا اسکنر به سیستم هدف دسترسی معتبر (اعتبارنامه) داشته باشد یا خیر.
در این روش، اسکنر هیچ نام کاربری یا رمز عبوری ندارد و دقیقاً مانند یک مهاجم خارجی از بیرون به سیستم نگاه میکند. اسکنر فقط میتواند پورتهای باز و سرویسهای در حال اجرا را ببیند و بر اساس بنر (Banner) آنها حدس بزند چه آسیبپذیریهایی وجود دارد.
تصور کنید از بیرون خیابان به یک ساختمان نگاه میکنید. شما فقط میتوانید پنجرههای باز (پورتها) را ببینید. اگر پرده باز باشد، میتوانید حدس بزنید داخل ساختمان چه خبر است، اما نمیتوانید وارد شوید و کمدها را باز کنید تا ببینید چه چیزهایی درونشان قایم شده است.
در این روش، اسکنر نام کاربری و رمز عبور معتبر (مثلاً ادمین ویندوز یا کاربر SSH لینوکس) را در اختیار دارد و با آن وارد سیستم میشود. این کار به اسکنر اجازه میدهد تا عمق سیستم (رجیستری ویندوز، پکیجهای نصبشده لینوکس، فایلهای پیکربندی، پچهای امنیتی و...) را بررسی کند.
تصور کنید کلید ساختمان را در دست دارید. حالا میتوانید وارد شوید، تمام کمدها را باز کنید و از نزدیک ببینید چه وسایلی خراب هستند و نیاز به تعمیر دارند. این روش بسیار دقیقتر از نگاه کردن از بیرون است.
| ویژگی | Non-Credentialed (بدون اعتبارنامه) | Credentialed (با اعتبارنامه) |
|---|---|---|
| نقطه دید | مثل یک مهاجم خارجی (Black Box) | مثل یک کاربر داخلی یا ادمین (White Box) |
| عمق بررسی | سطحی؛ فقط پورتها و سرویسهای قابل مشاهده | عمیق؛ شامل بررسی پچها، رجیستری، فایلهای محلی و پیکربندیها |
| نرخ False Positive | بالا (به دلیل حدس زدن از روی بنر) | بسیار پایین (چون مستقیماً از سیستم سوال میپرسد) |
| تعداد آسیبپذیریهای کشفشده | کمتر | ۴۵ تا ۶۰ درصد بیشتر از روش بدون اعتبارنامه |
همیشه توصیه میشود که اسکنها به صورت Credentialed انجام شوند تا نتایج دقیقتری به دست آید. در آزمونها اگر پرسیده شد «کدام روش آسیبپذیریهای بیشتری را با خطای کمتری شناسایی میکند؟» پاسخ Credentialed Scanning است.
Nessus یکی از معروفترین و قدرتمندترین اسکنرهای آسیبپذیری در جهان است که توسط شرکت Tenable توسعه یافته است. این ابزار از معماری کلاینت-سرور استفاده میکند؛ یعنی موتور اسکن (nessusd) روی سیستم شما اجرا میشود و شما از طریق یک رابط وب (Web UI) روی پورت 8834 با آن تعامل میکنید.
Nessus نسخههای مختلفی دارد، اما برای یادگیری و استفاده شخصی، Nessus Essentials بهترین گزینه است. این نسخه رایگان است و به شما اجازه میدهد تا حداکثر ۱۶ آدرس IP را اسکن کنید.
نصب Nessus بسته به سیستمعامل شما متفاوت است. در اینجا هر دو روش پرکاربرد توضیح داده شده است.
https://localhost:8834
(به دلیل استفاده از گواهی SSL خودامضا، ممکن است مرورگر هشدار امنیتی بدهد که باید گزینه Advanced و سپس Proceed را بزنید).
.deb).
sudo dpkg -i Nessus-10.x.x-debian10_amd64.deb
sudo systemctl start nessusd.service
sudo systemctl enable nessusd.service
https://localhost:8834
اگر در حین دانلود پلاگینها با خطا مواجه شدید، میتوانید از دستور /opt/nessus/sbin/nessuscli update در ترمینال لینوکس (یا CMD در ویندوز با دسترسی ادمین) برای بهروزرسانی دستی استفاده کنید.
پس از آماده شدن Nessus، وقت آن است که یک اسکن انجام دهید.
192.168.1.10).Nessus Essentials فقط ۱۶ IP را پشتیبانی میکند. برای اسکن شبکههای بزرگتر باید از نسخههای تجاری (Professional) استفاده کنید.
همانطور که در بخش اول گفتیم، اسکن Credentialed نتایج بسیار بهتری میدهد. برای فعال کردن این حالت در Nessus:
برای اسکن یک ویندوز ۱۰، در تب Credentials گزینه Windows → SMB را انتخاب کرده و نام کاربری Administrator و رمز عبور مربوطه را وارد کنید. اگر سیستم در دامین است، نام دامین را نیز وارد کنید.
پس از اتمام اسکن، Nessus یک گزارش جامع ارائه میدهد که بر اساس شدت (Severity) مرتب شده است. این گزارشها بر اساس امتیاز CVSS مرتب میشوند تا بتوانید ابتدا بحرانیترین موارد را برطرف کنید.
با کلیک روی هر آسیبپذیری، جزئیات کامل شامل توضیحات (Description)، راهحل (Solution) و شاخصهای فنی (Plugin Output) نمایش داده میشود. برای رفع مشکل، میتوانید از بخش Solution استفاده کنید.
گزینه صحیح هر سوال را انتخاب کنید. پاسخنامه تشریحی در انتهای صفحه قرار دارد.
توضیح: در اسکن Credentialed (با اعتبارنامه)، اسکنر از نام کاربری و رمز عبور معتبر برای ورود به سیستم هدف استفاده میکند و میتواند بررسی عمیقتری مانند پچها و رجیستری را انجام دهد. Non-Credentialed Scan فقط از بیرون سیستم را بررسی میکند.
توضیح: Nessus یک رابط وب دارد که به طور پیشفرض روی پورت HTTPS 8834 اجرا میشود. برای دسترسی به آن باید از آدرس https://localhost:8834 استفاده کرد.
توضیح: Nessus Essentials یک نسخه رایگان برای استفاده شخصی است که محدودیت اسکن همزمان ۱۶ آدرس IP را دارد. برای اسکن شبکههای بزرگتر نیاز به نسخه Professional است.
توضیح: Nessus برای سیستمهای لینوکس/یونیکس از پروتکل SSH (Secure Shell) برای احراز هویت و دسترسی استفاده میکند. برای ویندوز از SMB و WMI استفاده میکند.
توضیح: بر اساس استاندارد CVSS و نمایش Nessus، آسیبپذیریهایی با امتیاز 9.0 تا 10.0 در دسته بحرانی (Critical) قرار میگیرند و نیازمند اقدام فوری هستند.
توضیح: پس از نصب Nessus (چه روی ویندوز و چه روی کالی)، سرویس آن روی پورت 8834 اجرا میشود و از طریق آدرس https://localhost:8834 (یا آدرس IP سیستم) قابل دسترسی است.