معماری، پروتکلها، حملات DDoS و Jamming، سیستمهای ICS، SCADA و DCS
اینترنت اشیا (IoT) شبکهای از دستگاههای فیزیکی متصل به اینترنت است که میتوانند دادهها را جمعآوری، پردازش و تبادل کنند. اکوسیستم IoT بسیار گسترده است و شامل:
معماری IoT شامل چندین لایه است که از لایه Application (بالاترین) تا لایه Edge Technology (پایینترین) کشیده شده است:
دستگاههای IoT برای ارتباط از پروتکلهای مختلفی با توجه به نیاز به مصرف باتری و برد استفاده میکنند: Wi-Fi، ZigBee، RFID، LoRaWAN، Sigfox، NB-IoT و Thread.
دستگاههای IoT به دلیل طراحی برای راحتی (نه امنیت)، با چالشهای زیادی روبرو هستند:
مهاجم با قرار دادن یک سرور تقلبی (Fake Server) یا دستگاههای تقلبی در شبکه، ارتباط بین دستگاهها و سرور اصلی را شنود (Eavesdropping) کرده یا دستکاری میکند.
مهاجم دستگاههای IoT آسیبپذیر (مانند دوربینها و روترها) را با بدافزار آلوده کرده و آنها را به یک باتنت (Botnet) تبدیل میکند. سپس از طریق مرکز فرماندهی (C&C)، به آنها دستور میدهد تا به صورت همزمان به یک سرور هدف حمله کنند و آن را از کار بیندازند.
تصور کنید هکر هزاران یخچال هوشمند را هک میکند. سپس به همه آنها دستور میدهد که همزمان درخواست به یک وبسایت بفرستند. وبسایت از کار میافتد چون نمیتواند پاسخ هزاران یخچال را بدهد!
بسیاری از سازمانها سیستمهای HVAC خود را بدون امنیت به اینترنت متصل میکنند. مهاجم با جستجو در موتور جستجوی Shodan (مثل گوگل برای دستگاههای IoT)، سیستمهای ICS آسیبپذیر را پیدا کرده و با استفاده از پسورد پیشفرض وارد شده و دما را تغییر میدهد یا به شبکه سازمان نفوذ میکند.
در این حمله، مهاجم با ارسال سیگنالهای مخرب با همان فرکانس دستگاههای بیسیم، باعث ایجاد نویز شده و ارتباط دستگاهها را قطع میکند. این یک نوع حمله DoS در لایه فیزیکی است.
ابزارهایی برای نظارت، مدیریت و محافظت از اکوسیستم IoT:
SeaCat.io، DigiCert IoT Security Solutions، FortiNAC، Pulse: IoT Security Platform، Symantec IoT Security، Darktrace، NSFOCUS ADS، Barbara، Sternum.
OT یا Operational Technology ترکیبی از سختافزار و نرمافزاری است که برای شناسایی یا ایجاد تغییرات در عملیات صنعتی از طریق نظارت مستقیم یا کنترل دستگاههای فیزیکی طراحی شده است.
این دستگاهها شامل سوئیچها، پمپها، چراغها، سنسورها و رباتها در بخشهای حیاتی مانند تولید برق، تاسیسات آب، حملونقل (چراغهای راهنمایی)، صنایع پزشکی و ساختمانهای اداری هستند.
بسیاری از سیستمهای OT روی نسخههای قدیمی و منسوخ نرمافزاری اجرا میشوند. برخی از خطرات و چالشهای OT عبارتند از: عدم دیدگاه امنیتی مناسب، کلمات عبور Plain-Text، عدم وجود آنتیویروس، پروتکلهای ارتباطی آسیبپذیر، پیچیدگی شبکه و مدیریت از راه دور نامناسب.
ICS (سیستمهای کنترل صنعتی): مجموعهای از سیستمهای کنترل (مثل SCADA، DCS، PLC، RTU، HMI) که برای کنترل فرآیندهای صنعتی به کار میروند.
یک سیستم کنترل خودکار برای محافظت از محیط تولید در صورت بروز هرگونه حادثه خطرناک. این سیستم با استفاده از سنسورها، پردازشگر منطق (Logic Solver) و عناصر کنترل نهایی، تجهیزات را خاموش کرده تا از بروز فاجعه جلوگیری شود.
با ادغام IT و OT، آسیبپذیریهای این سیستمها نیز افزایش یافته است. برخی از آسیبپذیریهای رایج:
ابزارهای حمله به OT: مهاجمان از ابزارهای تخصصی برای اکسپلویت این سیستمها استفاده میکنند، مانند:
Kamerka-GUI (برای نقشهبرداری از دستگاههای IoT)، Redpoint، SCADAPASS، PLCscan، SmartRF Packet Sniffer، CyberX، PLCinject، MokiLinux، Sixnet-tools، mbtget و فریمورک ICSsploit.
گزینه صحیح هر سوال را انتخاب کنید. پاسخنامه تشریحی در انتهای صفحه قرار دارد.
Jamming در شبکههای IoT چگونه انجام میشود؟DCS با SCADA چیست؟SIS (Safety Instrumented Systems) چه وظیفهای دارد؟Shodan در اکسپلویت سیستمهای HVAC چه کاربردی دارد؟توضیح: در حملات DDoS، مهاجم ابتدا دستگاههای IoT آسیبپذیر را با بدافزار آلوده کرده (باتنت) و سپس با استفاده از یک سرور C&C به آنها دستور میدهد تا همزمان به هدف حمله کنند و سرویس را از دسترس خارج کنند.
توضیح: حمله Jamming یک حمله اختلال در لایه فیزیکی است. مهاجم با ارسال امواج رادیویی با فرکانس بالاتر یا مشابه، سیگنالهای اصلی دستگاههای بیسیم را تحت تاثیر قرار داده و ارتباط آنها را مختل میکند (نظیر ایجاد پارازیت).
توضیح: مراحل متدولوژی هک IoT به ترتیب شامل: ۱. جمعآوری اطلاعات، ۲. اسکن آسیبپذیری، ۳. اجرای حمله، ۴. دستیابی به دسترسی از راه دور و ۵. حفظ دسترسی است.
توضیح: DCS معمولاً در یک مکان متمرکز (مثل یک پالایشگاه بزرگ) با واحدهای کنترل محلی زیادی کار میکند. اما SCADA برای نظارت و کنترل بر روی تاسیسات جغرافیایی پراکنده (مثل خطوط لوله آب یا شبکه برق) طراحی شده است.
توضیح: SIS یک لایه دفاعی مستقل است. اگر فرآیند صنعتی از حالت عادی خارج شود و به شرایط خطرناک برسد (مثلاً فشار دیگ بخار بیش از حد شود)، SIS با استفاده از سنسورها و منطق تعریفشده، دستور خاموشی را صادر میکند تا از انفجار یا حادثه جلوگیری شود.
توضیح: Shodan یک موتور جستجو برای دستگاههای متصل به اینترنت (مانند دوربینها، روترها و سیستمهای HVAC/ICS) است. هکرها با جستجوی کلمات کلیدی خاص در Shodan، میتوانند سیستمهای تهویه سازمانها را پیدا کرده و با پسورد پیشفرض وارد آنها شوند.